Wijkgids Bloomsbury & Fitzrovia — Virginia Woolf, het British Museum en de Mooiste Pubs van Londen

Bloomsbury en Fitzrovia zijn buurwijken die zo nauw verweven zijn dat het verschil voor de buitenstaander nauwelijks voelbaar is — en toch hebben ze elk een eigen karakter. Bloomsbury is de academische, literaire wijk: de thuisbasis van de Universiteit van Londen, het British Museum, het Dickens Museum en de geest van de Bloomsbury Group, de intellectuele kring waartoe Virginia Woolf, E.M. Forster en John Maynard Keynes behoorden. Fitzrovia, ten westen van Tottenham Court Road, is losser en levendiger: een mix van mediabedrijven, restaurants, galeries en de BT Tower die boven de daken uitpriemt als een baken van de moderniteit. Samen vormen ze het intellectuele en creatieve hart van centraal Londen.

The British Museum

Het absolute middelpunt van Bloomsbury — en voor veel bezoekers het hoogtepunt van heel Londen — is het British Museum. Het oudste publieke museum ter wereld, opgericht in 1753, herbergt meer dan acht miljoen objecten die samen de gehele geschiedenis van de mensheid beslaan: van Egyptische mummies en de Rosetta Steen tot de Elgin Marbles, het Sutton Hoo-helm en de Lewis-schaakstukken uit het 12e-eeuwse Noorwegen. Geen enkel museum ter wereld vertelt zo uitgebreid het verhaal van elke beschaving die ooit de aarde bewoonde.

De architectonische kroon van het museum is de Great Court — het centrale binnenplein dat in 2000 door Norman Foster werd overdekt met een spectaculair stalen-en-glas dak en daarmee de grootste overdekte publieke ruimte van Europa werd. In het midden staat de ronde Reading Room, waar Karl Marx, Charles Darwin en Mahatma Gandhi hun studies verrichtten. Toegang tot het museum en de Great Court is gratis; voor tijdelijke tentoonstellingen wordt wel entree gevraagd.

De Bloomsbury Group & de Squares

In het begin van de 20e eeuw was Bloomsbury het epicentrum van een van de meest invloedrijke intellectuele kringen van de Engelstalige wereld. De zogeheten Bloomsbury Group — met figuren als Virginia Woolf, haar zus Vanessa Bell, E.M. Forster, de econoom John Maynard Keynes, de kunstcriticus Roger Fry en de schrijver Lytton Strachey — ontmoette elkaar in de huizen en appartementen rondom de squares van de wijk. Ze debatteerden over kunst, filosofie en politiek, schreven romans die het modernisme definieerden en leidden levens die ver buiten de conventies van de Edwardiaanse samenleving vielen. De blauwe gedenkplaatjes op de gevels van Bloomsbury vertellen dat verhaal pand voor pand.

De squares zelf zijn de stille parel van de wijk. Russell Square is de grootste, met een fontein en dichte bomenrijen die het geluid van de stad dempen. Bedford Square is het best bewaard gebleven Georgiaanse plein van Londen — een bijna perfect symmetrisch ensemble van 18e-eeuwse herenhuizen dat onveranderd lijkt sinds de bouwtijd. Bloomsbury Square, Tavistock Square en Gordon Square zijn er de stille neven van: ieder met een eigen karakter, ieder met een gedenkplaat of beeld dat verwijst naar de grote namen die hier woonden of werkten.

Charles Dickens Museum

In een smal Georgiaans herenhuis aan Doughty Street bevindt zich het Charles Dickens Museum — het enige nog overgebleven Londense woonhuis van de schrijver. Dickens woonde hier van 1837 tot 1839, een van de productiefste periodes van zijn leven: in dit huis voltooide hij The Pickwick Papers, schreef hij Oliver Twist en begon hij Nicholas Nickleby. De kamers zijn zorgvuldig ingericht met meubels en persoonlijke bezittingen van Dickens zelf. Voor wie de London van Dickens wil begrijpen — het Londen van de werkhuizen, de armenwijken en de Victoriaanse ongelijkheid — is dit museum een onmisbare stop.

De Victoriaanse Pubs van Bloomsbury

Bloomsbury heeft twee van de mooiste Victoriaanse pubs van Londen. The Lamb aan Lamb’s Conduit Street is een klassieke Londense pub uit 1729, compleet met de originele mahonie “snob screens” — de draaibare glazen schermen waarmee Victoriaanse drinkers hun privacy bewaarden tegenover de barman. De pub staat op naam van Samuel Smith’s Brewery en serveert nog steeds degelijke, goedkope bieren. Een steenworp verderop staat The Princess Louise aan High Holborn — een spectaculaire pubinterieur uit 1872 met handgeschilderde tegeltableaus, vergulde spiegels en rijkversierde glazen scheidingswanden. Beide pubs zijn ongekend goed bewaard en worden terecht tot het mooiste van het Londense puberfgoed gerekend.

Fitzrovia: Charlotte Street & de BT Tower

Ten westen van Tottenham Court Road verandert de sfeer. Fitzrovia is pittiger, jonger en culinairder dan zijn oostelijke buur. Charlotte Street is het restaurant-hart van de wijk: een aaneenschakeling van Griekse, Italiaanse, Japanse en Britse eetgelegenheden die er al tientallen jaren voor zorgen dat de mediabedrijven, productiemaatschappijen en reclamebureaus in de buurt hun medewerkers hier verzadigd de middag insturen. Het was ook de favoriete straat van George Orwell en Dylan Thomas, die in de buurtcafés hun bierglazen al vullend over literatuur debatteerden. Aan de horizon — letterlijk en figuurlijk — staat de BT Tower, de postmodernistische communicatietoren uit 1964 die Fitzrovia zijn meest onmiskenbare skyline-markering geeft en na decennia van sluiting in 2023 eindelijk haar deuren opende voor het publiek als hotel en restaurant.

Wellcome Collection

Aan Euston Road staat de Wellcome Collection — een van de meest eigenzinnige en onverwachte musea van Londen. De collectie van de farmaceutische filantroop Henry Wellcome (1853–1936) omvatte oorspronkelijk meer dan een miljoen objecten gerelateerd aan geneeskunde, het menselijk lichaam en ziekte en gezondheid door alle culturen en eeuwen heen. Charcot’s neurologische instrumenten, een kolossale Indische godheid uit de 19e eeuw, historische anticonceptiemiddelen en moderne kunstwerken die het menselijk lichaam bevragen staan er zij aan zij. De ingangszin van het museum vat het perfect samen: “a free destination for the incurably curious.” Toegang is gratis.

Praktische Tips

Bloomsbury is bereikbaar via Russell Square station (Piccadilly lijn), Holborn (Central en Piccadilly lijnen) of Tottenham Court Road (Central en Northern lijnen, tevens de poort naar Fitzrovia). Het British Museum is het drukst op woensdagen tot en met zondagen — kom op een dinsdag of ‘s ochtends vroeg voor de rust. Lamb’s Conduit Street is een van de prettigste voetgangersstraten van centraal Londen en loont een rustige wandeling buiten de spits. De wijk is compact; de meeste bezienswaardigheden liggen op loopafstand van elkaar.